Bier is voor veel Nederlanders geen luxe maar een vanzelfsprekendheid. Een biertje op vrijdagmiddag, een fles op het terras, een krat in de koelkast voor het weekend. Maar die vanzelfsprekendheid wordt duurder: het kabinet heeft plannen om de bieraccijns te verhogen, en de sector trekt hard aan de noodklok.
Wat is bieraccijns?
Accijns is een belasting op specifieke producten, waaronder alcohol, tabak en brandstof. Bij bier betaal je accijns per liter die in Nederland wordt verkocht. Die belasting zit verborgen in de prijs die jij aan de kassa betaalt: de brouwer draagt het bedrag af aan de Belastingdienst en verrekent dat in zijn verkoopprijs.
Nederland heeft in vergelijking met Duitsland en België relatief hoge bieraccijns. Dat is deels waarom boodschappentoerisme naar de grens al jaren bestaat. Veel Nederlanders slaan bij een grensoverschrijdende Aldi of Lidl een krat bier in voor een prijs die thuis niet haalbaar is.
Waarom wil het kabinet nu verhogen?
De geplande verhoging is gekoppeld aan de financiering van maatregelen rondom Iran-sancties. Het kabinet zoekt dekking voor extra overheidsuitgaven en beschouwt alcoholaccijns als een geschikte bron. Zeven brancheverenigingen, waaronder het Koninklijk Horeca Nederland, de Koninklijke Slijtersvakorganisatie en de Vereniging Nederlandse Brouwers, zijn het er faliekant mee oneens.
Opmerkelijk detail: de Belastingdienst krijgt al 89 miljoen euro minder binnen dan begroot via bieraccijns. De sector benadrukt daarmee dat hogere tarieven niet automatisch meer belastinginkomsten opleveren, maar averechts kunnen werken.
De sector zegt: de rek is eruit
Dat gevoel, dat de rek eruit is, wordt door de brancheverenigingen steeds herhaald. Ze wijzen op een patroon dat bij eerdere verhogingen al meetbaar was: als de accijns stijgt, zoeken consumenten alternatieven. En in Nederland staat dat alternatief op rijafstand.
Bij een vorige verhoging van 8,2 procent verschoof 9 procent van de totale bieraankopen naar het buitenland. Dat is een direct effect: elke euro belasting die de overheid int op Nederlands bier, levert tegelijk een verschuiving op naar bier dat helemaal geen Nederlandse accijns draagt.
Nederlanders kopen al 41 procent van hun bier buiten Nederland
Die verschuiving is inmiddels fors. Van al het bier dat Nederlanders consumeren, wordt 41 procent buiten onze landsgrenzen gekocht. Dat zijn enorme volumes die volledig buiten het Nederlandse belastingstelsel vallen. Nederlanders drinken veel bier en de vraag is alleen steeds meer waar ze het kopen.
Een verdere accijnsverhoging drijft die verhouding naar verwachting verder scheef. De grenssteden in Limburg, Brabant en Gelderland merken dat al jaren: de supermarkten net over de grens doen gouden zaken met Nederlandse klanten die een krat goedkoper bier meenemen naar huis.
Craft bier extra hard geraakt
Grote brouwerijen als Heineken en Bavaria hebben de financiële slagkracht om een belastingverhoging deels op te vangen. Voor ambachtelijke brouwerijen ligt dat anders. Een kleine craft brewery met een beperkte productie draait al op krappe marges. Een accijnsverhoging doorberekenen in een hogere verkoopprijs is voor hen makkelijker gezegd dan gedaan: klanten zijn prijsgevoelig, en craft bier is al geen koopje.
Daarmee treft deze maatregel groot en klein op totaal verschillende manieren. Het zijn juist de kleinere Nederlandse brouwers die het vaakst de rekening gepresenteerd krijgen.
Wat dit voor jou betekent aan de tap
Als de verhoging doorgaat, wordt een deel van de extra belasting vroeg of laat doorberekend in de prijs van je bier, zowel in de supermarkt als in de kroeg. Hoeveel precies hangt af van de omvang van de verhoging en hoeveel ruimte brouwers en horeca zelf opvangen.
Wil je meer achtergrondinformatie over de specifieke maatregelen en de reactie van de sector, dan vind je die op biernet.nl. En als je ondertussen al nieuwsgierig bent naar alternatieven: alcoholvrij bier heeft de afgelopen jaren een enorme kwaliteitssprong gemaakt.