Zaterdagochtend, negen uur, de tafel staat vol met eieren, avocado en verse pannenkoeken. Iemand zet koffie, iemand anders schenkt sap. Bijna niemand denkt aan bier. Dat is jammer, want een goed gekozen biertje doet bij brunch precies wat het ook bij een uitgebreid diner doet: het maakt elke hap net iets interessanter.
In de Verenigde Staten en Engeland duikt "brunch beer" al een paar jaar op in menukaarten van craft beer bars. In Nederland blijft het nog vooral bij mimosa's en Bloody Mary's, maar dat begint te veranderen nu meer brouwerijen bewust lichtere, frissere bieren op de markt brengen die vroeg op de dag niet zwaar aanvoelen.
Waarom bier eigenlijk perfect past bij brunch
Het probleem met brunch is dat de gerechten alle kanten op gaan: zoet, zuur, vet en hartig staan vaak samen op één bord. Wijn heeft daar moeite mee, koffie ook. Bier is veelzijdiger. De koolzuurbubbels spoelen vet weg, bitterheid balanceert zoet, en een beetje zuur in het bier doet precies wat een schijfje citroen bij gebakken eieren doet.
De vuistregel die biersommeliers hanteren is simpel: zoek een bier dat qua intensiteit past bij het gerecht. Een zwaar ontbijt met spek en worst vraagt om een bier met body, een licht bord met fruit en yoghurt vraagt om iets dunners en frisser.
Eggs benedict wil een fris witbier, geen zwaar biertje
Eggs benedict drijft op een romige hollandaisesaus, en dat is precies waar een witbier zijn werk doet. De koriander en sinaasappelschil in een klassiek witbier snijden dwars door de boter heen, terwijl het koolzuur de saus niet laat aanvoelen als een blok in je maag. Een IPA doet hier het tegenovergestelde: de bitterheid vecht met de saus en je proeft alleen nog hop.
Pannenkoeken en wafels vragen om iets zoets of fruitigs
Bij een zoet ontbijt werkt de zogeheten resonantieregel het beste: kies een bier dat een smaak deelt met het gerecht. Pannenkoeken met stroop of wafels met slagroom combineren goed met een kriek of ander fruitbier, waarvan de zoetzure frisheid voorkomt dat het geheel te machtig wordt op de maag. Twijfel je tussen kriek en een gewoon fruitbier, kies dan de kriek. Die heeft meer zuurgraad en dat werkt beter tegen alle suiker op tafel.
Avocado toast en gerookte zalm doen het goed bij een droge saison
Avocado toast is romig en van zichzelf niet zo uitgesproken van smaak, gerookte zalm brengt daar zout en rokerigheid tegenover. Dat vraagt om een bier met genoeg pit om niet te verdwijnen, maar zonder de zoetheid die het vet nog vetter maakt. Een saison is daar de perfecte tegenhanger van: droog, kruidig en met net genoeg zuur om de romigheid van de avocado open te breken.
Een alcoholvrije optie voor de vroege ochtend
Niet iedereen wil om tien uur 's ochtends al alcohol drinken, en dat hoeft geen compromis meer te zijn. Sinds de kwaliteit van alcoholvrij bier flink omhoog is gegaan, vind je bij vrijwel elk brunchgerecht een alcoholvrije versie van dezelfde bierstijl. Een alcoholvrij witbier bij de eggs benedict werkt net zo goed als de gewone variant, met als enige verschil dat je daarna nog achter het stuur kunt.
Let bij alcoholvrij wel op de body van het bier. Sommige alcoholvrije varianten voelen wat waterig aan naast een romig gerecht, dus zoek een merk dat bewust op smaak brouwt in plaats van simpelweg alcohol uit een bestaand bier haalt.
Een biermosa als alternatief voor champagne
Wie toch iets bubbelends op tafel wil zonder meteen een fles cava open te trekken, kan een biermosa proberen: een scheut sinaasappelsap door een fruitig of licht zuur bier, ongeveer dezelfde verhouding als een gewone mimosa. Een lambic of geuze werkt hier verrassend goed, omdat de natuurlijke zuurgraad het sap minder plakkerig zoet maakt dan bij champagne. Het kost een paar euro minder per glas en niemand aan tafel proeft het verschil met een klassieke mimosa, behalve dat het net wat interessanter smaakt.
Zo stel je zelf een brunch-bierplank samen
Wil je verder gaan dan één biertje bij één gerecht, bouw dan een kleine bierplank naast je brunchtafel. Zet een witbier, een saison en een fruitbier naast elkaar in glaasjes van hooguit 15 centiliter, zodat niemand na drie rondes alweer moe aan tafel zit. Laat gasten zelf proeven welk bier bij welk gerecht het beste werkt. Dat maakt een brunch meteen interactiever dan de standaard mimosa.
Serveer de bieren gekoeld maar niet ijskoud, ergens tussen de 6 en 8 graden. Bij een te lage temperatuur proef je vooral kou en weinig smaak, en dat is precies het omgekeerde van wat je met deze combinaties wil bereiken. Het concept van brunch stamt overigens al uit de negentiende eeuw in Engeland, lang voordat iemand ooit aan een mimosa dacht. Bier bij het ontbijt is dus eigenlijk ouder dan de champagne die er nu standaard bij staat.